Tiêu chuẩn nước uống mới nhất của Bộ Y Tế

Nước là nguồn sống thiết yếu, chiếm tới hơn 70% cơ thể con người. Tuy nhiên, không phải nguồn nước nào cũng an toàn để sử dụng. Chính vì vậy, Bộ Y Tế đã ban hành tiêu chuẩn nước uống nhằm đảm bảo sức khỏe cộng đồng, giúp người dân dễ dàng nhận biết và kiểm soát chất lượng nước sinh hoạt, nước uống hàng ngày. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn cập nhật chi tiết về tiêu chuẩn này và những điều cần lưu ý khi đánh giá nguồn nước của mình.

Tiêu chuẩn nước uống theo quy định của Bộ Y Tế

Căn cứ pháp lý

Tiêu chuẩn nước uống mới nhất hiện nay được quy định tại QCVN 01-1:2018/BYT, ban hành bởi Bộ Y Tế. Đây là Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ăn uống, áp dụng cho các tổ chức, cá nhân cung cấp nước và các đơn vị kiểm định chất lượng nước trên toàn quốc.

Mục đích của tiêu chuẩn

Bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng khỏi các tác nhân gây hại có trong nước.
Kiểm soát các chỉ tiêu vi sinh, hóa lý và kim loại nặng.
Đảm bảo nước uống đạt chất lượng an toàn trước khi đến tay người dân.

Các chỉ tiêu chính trong tiêu chuẩn nước uống

Chỉ tiêu cảm quan

Màu sắc: Không màu hoặc có màu nhạt tự nhiên (dưới 15 TCU).
Mùi vị: Không mùi, không vị lạ.
Độ đục: ≤ 2 NTU để đảm bảo độ trong suốt và an toàn.

Chỉ tiêu vi sinh

Đây là nhóm quan trọng nhất trong tiêu chuẩn nước uống:

Coliform tổng số: 0/100ml.
E.coli: 0/100ml.
Clostridium perfringens: 0/100ml.
=> Nước uống tuyệt đối không được chứa vi khuẩn gây bệnh.

Chỉ tiêu hóa học

Bao gồm các chất có thể ảnh hưởng đến sức khỏe khi tồn tại lâu dài:

Amoni (NH4+): ≤ 0,3 mg/L.
Nitrit (NO2-): ≤ 0,05 mg/L.
Nitrat (NO3-): ≤ 50 mg/L.
Asen (As): ≤ 0,01 mg/L.
Chì (Pb): ≤ 0,01 mg/L.
Thủy ngân (Hg): ≤ 0,001 mg/L.
Clo dư: ≤ 0,3 mg/L (đối với nước máy khử trùng).

Chỉ tiêu phóng xạ

Alpha tổng: ≤ 0,1 Bq/L.
Beta tổng: ≤ 1,0 Bq/L.
=> Đảm bảo nước không nhiễm phóng xạ tự nhiên hay nhân tạo.

Phân biệt tiêu chuẩn nước uống trực tiếp và nước sinh hoạt

Tiêu chí	Nước uống trực tiếp	Nước sinh hoạt
Mục đích sử dụng	Dùng để uống ngay không cần đun sôi	Dùng cho tắm giặt, rửa, nấu ăn
Quy chuẩn	QCVN 6-1:2010/BYT	QCVN 01:2018/BYT
Mức độ xử lý	Cao, cần lọc vi sinh và khử trùng	Thấp hơn, tập trung xử lý cơ bản
Yêu cầu kiểm nghiệm	Thường xuyên và nghiêm ngặt	Kiểm tra định kỳ theo khu vực

Các chỉ tiêu chất lượng

Tên chỉ tiêu	Giới hạn tối đa	Phương pháp thử	Phân loại chỉ tiêu
Stibi, mg/l	0,02	ISO 11885:2007; ISO 15586:2003; AOAC 964.16	A
Arsen, mg/l	0,01	TCVN 6626:2000 (ISO11969:1996); ISO 11885:2007; ISO15586:2003; AOAC 986.15	A
Bari, mg/l	0,7	ISO 11885:2007; AOAC 920.201	A
Bor, mg/l	0,5	TCVN 6635:2000 (ISO 9390:1990); ISO 11885:2007	A
Bromat, mg/l	0,01	ISO 15061:2001	A
Cadmi, mg/l	0,003	TCVN 6193:1996 (ISO 8288:1986); ISO 11885:2007; ISO 15586:2003; AOAC 974.27; AOAC 986.15	A
Clor, mg/l	5	ISO 7393-1:1985, ISO 7393-2:1985, ISO 7393-3:1990	A
Clorat, mg/l	0,7	TCVN 6494-4:2000 (ISO 10304-4:1997)	A
Clorit, mg/l	0,7	TCVN 6494-4:2000 (ISO 10304-4:1997)	A
Crom, mg/l	0,05	TCVN 6222:2008 (ISO 9174:1998); ISO 11885:2007; ISO 15586:2003	A
Đồng, mg/l	2	TCVN 6193:1996 (ISO 8288:1986); ISO 11885:2007; ISO 15586:2003; AOAC 960.40	A
Cyanid, mg/l	0,07	TCVN 6181:1996 (ISO 6703-1:1984); TCVN 7723:2007 (ISO 14403:2002)	A
Fluorid, mg/l	1,5	TCVN 6195:1996 (ISO 10359-1:1992); TCVN 6490:1999 (ISO 10359-2:1994); ISO 10304-1:2007	A
Chì, mg/l	0,01	TCVN 6193:1996 (ISO 8288:1986); ISO 11885:2007; ISO 15586:2003; AOAC 974.27	A
Mangan, mg/l	0,4	TCVN 6002:1995 (ISO 6333:1986); ISO 11885:2007; ISO 15586:2003	A
Thủy ngân, mg/l	0,006	TCVN 7877:2008 (ISO 5666:1999); AOAC 977.22	A
Molybden, mg/l	0,07	TCVN 7929:2008 (EN 14083:2003); ISO 11885:2007; ISO 15586:2003	A
Nickel, mg/l	0,07	TCVN 6193:1996 (ISO 8288:1986); ISO 11885:2007; ISO 15586:2003	A
Nitrat, mg/l	50	TCVN 6180:1996 (ISO 7890-3:1998); ISO 10304-1:2007	A
Nitrit, mg/l	3	TCVN 6178: 1996 (ISO 6777:1984); ISO 10304-1:2007	A
Selen, mg/l	0,01	TCVN 6183:1996 (ISO 9965:1993); ISO 11885:2007; ISO 15586:2003; AOAC 986.15	A
Hoạt độ phóng xạ a, Bq/l	0,5	ISO 9696:2007	B
Hoạt độ phóng xạ b, Bq/l	1	ISO 9697:2008	B

Lưu ý:

Chỉ tiêu loại A bắt buộc phải thử nghiệm để đánh giá hợp quy.
Chỉ tiêu loại B không bắt buộc phải thử nghiệm để đánh giá hợp quy nhưng tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm nước uống đóng chai phải đáp ứng các quy định đối với chỉ tiêu loại B.

Giới hạn các chỉ tiêu chất lượng

STT	Tên chỉ tiêu	Đơn vị	Giới hạn tối đa cho phép	Phương pháp thử	Mức độ giám sát
I. Chỉ tiêu cảm quan và thành phần vô cơ
1	Màu sắc	TCU	15	TCVN 6185 – 1996 (ISO 7887 – 1985) hoặc SMEWW 2120	A
2	Mùi vị	–	Không có mùi, vị lạ	Cảm quan, hoặc SMEWW 2150 B và 2160 B	A
3	Độ đục	NTU	2	TCVN 6184 – 1996 (ISO 7027 – 1990) hoặc SMEWW 2130 B	A
4	pH	–	Trongkhoảng6,5 – 8,5	TCVN 6492:1999 hoặc SMEWW 4500 – H+	A
5	Độ cứng, tính theo CaCO3	mg/l	300	TCVN 6224 – 1996 hoặc SMEWW 2340C	A
6	Tổng chất rắn hoà tan (TDS)	mg/l	1000	SMEWW 2540 C	A
7	Hàm lượng Nhôm	mg/l	0,2	TCVN 6657 : 2000 (ISO 12020 :1997)	B
8	Hàm lượng Amoni	mg/l	3	SMEWW 4500 – NH3 C hoặc SMEWW 4500 – NH3 D	B
9	Hàm lượng Antimon	mg/l	0,005	US EPA 200.7	C
10	Hàm lượng Asen tổng số	mg/l	0,01	TCVN 6626:2000 hoặc SMEWW 3500 – As B	B
11	Hàm lượng Bari	mg/l	0,7	US EPA 200.7	C
12	Hàm lượng Bo tính chung cho cả Borat và Axit boric	mg/l	0,3	TCVN 6635: 2000 (ISO 9390: 1990) hoặc SMEWW 3500 B	C
13	Hàm lượng Cadimi	mg/l	0,003	TCVN6197 – 1996, (ISO 5961 – 1994) hoặc SMEWW 3500 Cd	C
14	Hàm lượng Clorua	mg/l	250- 300	TCVN6194 – 1996, (ISO 9297 – 1989) hoặc SMEWW 4500 – Cl- D	A
15	Hàm lượng Crom tổng số	mg/l	0,05	TCVN 6222 – 1996 (ISO 9174 – 1990) hoặc SMEWW 3500 – Cr –	C
16	Hàm lượng Đồng tổng số	mg/l	1	TCVN 6193 – 1996 (ISO 8288 – 1986) hoặc SMEWW 3500 – Cu	C
17	Hàm lượng Xianua	mg/l	0,07	TCVN 6181 – 1996 (ISO 6703/1 – 1984) hoặc SMEWW 4500 – CN	C
18	Hàm lượng Florua	mg/l	1,5	TCVN 6195 – 1996 (ISO10359 – 1 – 1992) hoặc SMEWW 4500 – F	B
19	Hàm lượng Hydro sunfur	mg/l	0,05	SMEWW 4500 – S2-	B
20	Hàm lượng Sắt tổng số (Fe2+ + Fe3+)	mg/l	0,3	TCVN 6177 – 1996 (ISO 6332 – 1988) hoặc SMEWW 3500 – Fe	A
21	Hàm lượng Chì	mg/l	0,01	TCVN 6193 – 1996 (ISO 8286 – 1986) SMEWW 3500 – Pb A	B
22	Hàm lượng Mangan tổng số	mg/l	0,3	TCVN 6002 – 1995 (ISO 6333 – 1986)	A
23	Hàm lượng Thuỷngân tổng số	mg/l	0,001	TCVN 5991 – 1995 (ISO 5666/1-1983 – ISO 5666/3 -1983)	B
24	Hàm lượng Molybden	mg/l	0,07	US EPA 200.7	C
25	Hàm lượng Niken	mg/l	0,02	TCVN 6180 -1996 (ISO8288 -1986) SMEWW 3500 – Ni	C
26	Hàm lượng Nitrat	mg/l	50	TCVN 6180 – 1996 (ISO 7890 -1988)	A
27	Hàm lượng Nitrit	mg/l	3	TCVN 6178 – 1996 (ISO 6777-1984)	A
28	Hàm lượng Selen	mg/l	0,01	TCVN 6183-1996 (ISO 9964-1-1993)	C
29	Hàm lượng Natri	mg/l	200	TCVN 6196 – 1996 (ISO 9964/1 – 1993)	B
30	Hàm lượng Sunphát	mg/l	250	TCVN 6200 – 1996 (ISO9280 – 1990)	A
31	Hàm lượng Kẽm	mg/l	3	TCVN 6193 – 1996 (ISO8288 – 1989)	C
32	Chỉ số Pecmanganat	mg/l	2	TCVN 6186:1996 hoặc ISO 8467:1993 (E)	A
II. Hàm lượng các chất hữu cơ
a. Nhóm Alkan clo hóa
33	Cacbontetraclorua	µg/l	2	US EPA 524.2	C
34	Diclorometan	µg/l	20	US EPA 524.2	C
35	1,2 Dicloroetan	µg/l	30	US EPA 524.2	C
36	1,1,1 – Tricloroetan	µg/l	2000	US EPA 524.2	C
37	Vinyl clorua	µg/l	5	US EPA 524.2	C
38	1,2 Dicloroeten	µg/l	50	US EPA 524.2	C
39	Tricloroeten	µg/l	70	US EPA 524.2	C
40	Tetracloroeten	µg/l	40	US EPA 524.2	C
b. Hydrocacbua Thơm
41	Phenol và dẫn xuất của Phenol	µg/l	1	SMEWW 6420 B	B
42	Benzen	µg/l	10	US EPA 524.2	B
43	Toluen	µg/l	700	US EPA 524.2	C
44	Xylen	µg/l	500	US EPA 524.2	C
45	Etylbenzen	µg/l	300	US EPA 524.2	C
46	Styren	µg/l	20	US EPA 524.2	C
47	Benzo(a)pyren	µg/l	0.7	US EPA 524.2	B
c. Nhóm Benzen Clo hoá
48	Monoclorobenzen	µg/l	300	US EPA 524.2	B
49	1,2 – Diclorobenzen	µg/l	1000	US EPA 524.2	C
50	1,4 – Diclorobenzen	µg/l	300	US EPA 524.2	C
51	Triclorobenzen	µg/l	20	US EPA 524.2	C
d. Nhóm các chất hữu cơ phức tạp
52	Di (2 – etylhexyl) adipate	µg/l	80	US EPA 524.2	C
53	Di (2 – etylhexyl) phtalat	µg/l	8	US EPA 524.2	C
54	Acrylamide	µg/l	0,5	US EPA 8032A	C
55	Epiclohydrin	µg/l	0,4	US EPA 8260A	C
56	Hexacloro butadien	µg/l	0,6	US EPA 524.2	C
III. Hoá chất bảo vệ thực vật
57	Alachlor	µg/l	20	US EPA 525.2	C
58	Aldicarb	µg/l	10	US EPA 531.2	C
59	Aldrin/Dieldrin	µg/l	0,03	US EPA 525.2	C
60	Atrazine	µg/l	2	US EPA 525.2	C
61	Bentazone	µg/l	30	US EPA 515.4	C
62	Carbofuran	µg/l	5	US EPA 531.2	C
63	Clodane	µg/l	0,2	US EPA 525.2	C
64	Clorotoluron	µg/l	30	US EPA 525.2	C
65	DDT	µg/l	2	SMEWW 6410B,hoặc SMEWW 6630 C	C
66	1,2 – Dibromo – 3 Cloropropan	µg/l	1	US EPA 524.2	C
67	2,4 – D	µg/l	30	US EPA 515.4	C
68	1,2 – Dicloropropan	µg/l	20	US EPA 524.2	C
69	1,3 – Dichloropropen	µg/l	20	US EPA 524.2	C
70	Heptaclo và heptaclo epoxit	µg/l	0,03	SMEWW 6440C	C
71	Hexaclorobenzen	µg/l	1	US EPA 8270 – D	C
72	Isoproturon	µg/l	9	US EPA 525.2	C
73	Lindane	µg/l	2	US EPA 8270 – D	C
74	MCPA	µg/l	2	US EPA 555	C
75	Methoxychlor	µg/l	20	US EPA 525.2	C
76	Methachlor	µg/l	10	US EPA 524.2	C
77	Molinate	µg/l	6	US EPA 525.2	C
78	Pendimetalin	µg/l	20	US EPA 507, US EPA 8091	C
79	Pentaclorophenol	µg/l	9	US EPA 525.2	C
80	Permethrin	µg/l	20	US EPA 1699	C
81	Propanil	µg/l	20	US EPA 532	C
82	Simazine	µg/l	20	US EPA 525.2	C
83	Trifuralin	µg/l	20	US EPA 525.2	C
84	2,4 DB	µg/l	90	US EPA 515.4	C
85	Dichloprop	µg/l	100	US EPA 515.4	C
86	Fenoprop	µg/l	9	US EPA 515.4	C
87	Mecoprop	µg/l	10	US EPA 555	C
88	2,4,5 – T	µg/l	9	US EPA 555	C
IV. Hoá chất khử trùng và sản phẩm phụ
89	Monocloramin	µg/l	3	SMEWW 4500 – Cl G	B
90	Clo dư	µg/l	Trongkhoảng0,3 – 0,5	SMEWW 4500Cl hoặc US EPA 300.1	A
91	Bromat	µg/l	25	US EPA 300.1	C
92	Clorit	µg/l	200	SMEWW 4500 Cl hoặc US EPA 300.1	C
93	2,4,6 Triclorophenol	µg/l	200	SMEWW 6200 hoặc US EPA 8270 – D	C
94	Focmaldehyt	µg/l	900	SMEWW 6252 hoặc US EPA 556	C
95	Bromofoc	µg/l	100	SMEWW 6200 hoặc US EPA 524.2	C
96	Dibromoclorometan	µg/l	100	SMEWW 6200 hoặc US EPA 524.2	C
97	Bromodiclorometan	µg/l	60	SMEWW 6200 hoặc US EPA 524.2	C
98	Clorofoc	µg/l	200	SMEWW 6200	C
99	Axit dicloroaxetic	µg/l	50	SMEWW 6251 hoặc US EPA 552.2	C
100	Axit tricloroaxetic	µg/l	100	SMEWW 6251 hoặc US EPA 552.2	C
101	Cloral hydrat (tricloroaxetaldehyt)	µg/l	10	SMEWW 6252 hoặc US EPA 8260 – B	C
102	Dicloroaxetonitril	µg/l	90	SMEWW 6251 hoặc US EPA 551.1	C
103	Dibromoaxetonitril	µg/l	100	SMEWW 6251 hoặc US EPA 551.1	C
104	Tricloroaxetonitril	µg/l	1	SMEWW 6251 hoặc US EPA 551.1	C
105	Xyano clorit (tính theo CN-)	µg/l	70	SMEWW 4500J	C
V. Mức nhiễm xạ
106	Tổng hoạt độ α	pCi/l	3	SMEWW 7110 B	B
107	Tổng hoạt độ β	pCi/l	30	SMEWW 7110 B	B
VI. Vi sinh vật
108	Coliform tổng số	Vikhuẩn/ 100ml	0	TCVN 6187 – 1,2 :1996 (ISO 9308 – 1,2 – 1990) hoặcSMEWW 9222	A
109	E.coli hoặc Coliform chịu nhiệt	Vikhuẩn/ 100ml	0	TCVN 6187 – 1,2 :1996 (ISO 9308 – 1,2 – 1990) hoặc SMEWW 9222	A

Cách kiểm tra nước uống có đạt tiêu chuẩn hay không

1. Kiểm tra cảm quan

Quan sát màu sắc, mùi vị và độ trong của nước. Nếu có mùi lạ hoặc đục, cần kiểm tra thêm.

2. Dùng bộ test nhanh

Hiện nay có nhiều bộ test nhanh nước giúp bạn kiểm tra Clo, pH, độ cứng hoặc amoni tại nhà.

3. Kiểm nghiệm tại trung tâm uy tín

Gửi mẫu nước đến các trung tâm kiểm định được Bộ Y Tế công nhận như Viện Sức khỏe Nghề nghiệp & Môi trường, Trung tâm Y tế dự phòng để có kết quả chính xác nhất.

Giải pháp đảm bảo nước uống đạt tiêu chuẩn

Sử dụng hệ thống lọc nước đạt chuẩn

Các thiết bị lọc nước RO, Nano hoặc máy tạo nước ion kiềm có khả năng loại bỏ đến 99,9% tạp chất và vi khuẩn, giúp nguồn nước đạt tiêu chuẩn nước uống của Bộ Y Tế.

Bảo dưỡng thiết bị lọc định kỳ

Vệ sinh lõi lọc, thay lõi đúng thời gian khuyến nghị để duy trì hiệu quả lọc và chất lượng nước.

Kiểm tra nguồn nước định kỳ

Dù sử dụng máy lọc, bạn vẫn nên kiểm tra nước 1–2 lần/năm để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Tiêu chuẩn nước uống của Bộ Y Tế là căn cứ quan trọng giúp người dân nhận biết và đánh giá chất lượng nguồn nước mình đang sử dụng. Để đảm bảo sức khỏe lâu dài, mỗi gia đình nên chủ động trang bị hệ thống lọc nước đạt chuẩn và thực hiện kiểm tra định kỳ. Một nguồn nước sạch – an toàn chính là nền tảng cho một cuộc sống khỏe mạnh và bền vững.